Khám phá

Kiến thức, cẩm nang hữu ích và những nghiên cứu chuyên sâu trong ngành du lịch  
Khai thác tài nguyên văn hoá trong phát triển du lịch cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Bắc Ninh

Khai thác tài nguyên văn hoá trong phát triển du lịch cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Bắc Ninh

24 Tháng 8, 2026

<p>Bảo tồn, ph&aacute;t huy gi&aacute; trị văn h&oacute;a truyền thống c&aacute;c d&acirc;n tộc thiểu số gắn với ph&aacute;t triển du lịch l&agrave; chủ trương đang được Đảng, Nh&agrave; nước quan t&acirc;m đẩy mạnh trong thời gian qua nhằm n&acirc;ng cao đời sống người d&acirc;n v&ugrave;ng đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số. Đ&acirc;y cũng l&agrave; nội dung của Dự &aacute;n 6 thuộc&nbsp;Chương tr&igrave;nh mục ti&ecirc;u quốc gia ph&aacute;t triển kinh tế - x&atilde; hội v&ugrave;ng đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; miền n&uacute;i giai đoạn 2021 - 2030 do Bộ Văn h&oacute;a, Thể thao v&agrave; Du lịch chủ tr&igrave;, phối hợp với c&aacute;c Bộ, ng&agrave;nh, địa phương li&ecirc;n quan thực hiện với mục ti&ecirc;u kh&ocirc;i phục, bảo tồn, ph&aacute;t huy gi&aacute; trị văn h&oacute;a truyền thống, bồi dưỡng, đ&agrave;o tạo c&aacute;n bộ văn h&oacute;a; hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị văn h&oacute;a cho v&ugrave;ng đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; miền n&uacute;i để n&acirc;ng cao mức thụ hưởng về văn h&oacute;a cho đồng b&agrave;o c&aacute;c d&acirc;n tộc gắn với ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng.</p><p><img src="https://dulichbacninh.gov.vn/uploads/dulichbacgiang/Bai-viet/2026/1787534528648_6205264272802406765_6205264272802406765_844e195b26f2a0bd604e5497b6056481.jpg" alt="" class="" /></p><p>Ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng gắn với khai th&aacute;c c&aacute;c gi&aacute; trị văn h&oacute;a đặc trưng v&ugrave;ng d&acirc;n tộc thiểu số sẽ g&oacute;p phần bảo vệ, ph&aacute;t huy di sản văn h&oacute;a d&acirc;n tộc, tạo nguồn lực ph&aacute;t triển kinh tế v&agrave; n&acirc;ng cao chất lượng cuộc sống cho người d&acirc;n. Thực tế cho thấy, ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng ở v&ugrave;ng đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; miền n&uacute;i đ&atilde; v&agrave; đang mang lại &ldquo;lợi &iacute;ch k&eacute;p&rdquo;. Loại h&igrave;nh du lịch n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ g&oacute;p phần bảo vệ v&agrave; ph&aacute;t huy những gi&aacute; trị văn h&oacute;a vốn c&oacute; m&agrave; c&ograve;n tạo sinh kế bền vững cho đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số, miền n&uacute;i ph&aacute;t triển kinh tế tr&ecirc;n mảnh đất qu&ecirc; hương.</p><p>Theo quyết định số 1071 ng&agrave;y 7/8/2026 của UBND tỉnh, th&igrave; hiện nay Bắc Ninh c&oacute; 29 x&atilde;, phường d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; miền n&uacute;i. Trong số n&agrave;y, nhiều đơn vị x&atilde;, phường c&oacute; tiềm năng lớn về ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng. Tại một số địa phương đ&atilde; v&agrave; đang ph&aacute;t triển nhiều m&ocirc; h&igrave;nh điểm du lịch cộng đồng dựa v&agrave;o khai th&aacute;c c&aacute;c gi&aacute; trị văn ho&aacute; ti&ecirc;u biểu của đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số. Ti&ecirc;u biểu l&agrave; điểm du lịch cộng đồng Khe Rỗ thuộc x&atilde; An Lạc, HTX du lịch cộng đồng người Dao bản Mậu, HTX du lịch cộng đồng bản Ven, HTX du lịch Đồng Dao, HTX du lịch T&acirc;n Sơn... C&aacute;c HTX n&agrave;y đ&atilde; khai th&aacute;c văn ho&aacute;, tập qu&aacute;n người d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; t&agrave;i nguy&ecirc;n thi&ecirc;n nhi&ecirc;n tại địa phương phục vụ cho ph&aacute;t triển du lịch v&agrave; đ&atilde; mang lại những gi&aacute; trị nhất định. Tại c&aacute;c x&atilde; v&ugrave;ng c&acirc;y ăn quả như Lục Ngạn, Thanh Hải, Qu&yacute; Sơn, T&acirc;n Sơn v&agrave;o m&ugrave;a vải&nbsp; thiều, m&ugrave;a cam, bưởi, nhiều HTX, nh&agrave; vườn đ&atilde; li&ecirc;n kết với doanh nghiệp lữ h&agrave;nh x&acirc;y dựng nhiều sản phẩm du lịch tham quan trải nghiệm miệt vườn m&ugrave;a c&acirc;y tr&aacute;i, đưa h&agrave;ng ngh&igrave;n lượt du kh&aacute;ch về trải nghiệm. Tại x&atilde; Xu&acirc;n Lương, HTX&nbsp; Th&acirc;n Trường x&acirc;y dựng&nbsp; điểm&nbsp; du lịch cộng đồng bản ven , x&atilde; Xu&acirc;n Lương với hơn 20 hộ th&agrave;nh vi&ecirc;n. B&agrave; L&yacute; Thị Hợi, Gi&aacute;m đốc HTX cho biết đ&atilde; đầu tư hơn 40 tỷ đồng x&acirc;y dựng 7 nh&agrave; s&agrave;n cộng đồng, 3 khu chức năng, vườn v&agrave; xưởng sản xuất ch&egrave; c&ugrave;ng nhiều hạ tầng thiết yếu kh&aacute;c. Hiện Hợp t&aacute;c x&atilde; c&oacute; thể đ&oacute;n 1.500 kh&aacute;ch/ng&agrave;y(phục vụ ăn trưa) v&agrave; 500 kh&aacute;ch lưu tr&uacute; qua đ&ecirc;m.&hellip;</p><img src="https://dulichbacninh.gov.vn/uploads/dulichbacgiang/Bai-viet/2026/1787534492104_6205264272802406765_6205264272802406765_53b1a0200f4893757a93bf45f35e7099.jpg" alt="" class="" /><br /><p>Việc ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng tại c&aacute;c địa phương của tỉnh Bắc Ninh bước đầu đ&atilde; tạo sinh kế bền vững cho người d&acirc;n v&ugrave;ng đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; miền n&uacute;i đồng thời đ&aacute;nh thức sức sống tiềm t&agrave;ng của nhiều t&agrave;i nguy&ecirc;n văn ho&aacute; du lịch. M&ocirc; h&igrave;nh du lịch cộng đồng tại một số điểm như bản Mậu, T&acirc;y Y&ecirc;n Tử, bản Ven x&atilde; Xu&acirc;n Lương hay du lịch Khe Rỗ x&atilde; An Lạc đ&atilde; g&oacute;p phần n&acirc;ng cao &yacute; thức x&acirc;y dựng m&ocirc;i trường văn h&oacute;a, cảnh quan văn minh, sạch sẽ, đ&oacute;ng g&oacute;p t&iacute;ch cực cho việc giữ g&igrave;n bản sắc văn h&oacute;a d&acirc;n tộc của đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc Dao, T&agrave;y, N&ugrave;ng, Cao Lan tại c&aacute;c địa phương n&agrave;y. Đặc biệt trong việc g&igrave;n giữ văn ho&aacute; th&ocirc;ng qua việc g&igrave;n giữ c&aacute;c lễ hội, &acirc;m nhạc, trang phục, ẩm thực v&agrave; nghề truyền thống... nhằm mang đến cho c&ocirc;ng ch&uacute;ng v&agrave; du kh&aacute;ch những trải nghiệm đặc sắc. Điển h&igrave;nh như tại bản Mậu T&acirc;y Y&ecirc;n Tử, nhờ việc ph&aacute;t triển du lịch n&ecirc;n nhiều phong tr&agrave;o văn nghệ được ph&aacute;t triển, c&aacute;c CLB văn nghệ người Dao, CLB sinh hoạt văn ho&aacute; d&acirc;n gian người Dao T&acirc;y Y&ecirc;n Tử được th&agrave;nh lập v&agrave; duy tr&igrave;, nghề th&ecirc;u ren truyền thống, nghề l&agrave;m thuốc l&aacute; người Dao cũng đ&atilde; ph&aacute;t triển. Một số hộ gia đ&igrave;nh tham gia t&iacute;ch cực v&agrave;o c&aacute;c hoạt động du lịch th&ocirc;ng qua việc duy tr&igrave; nghề truyền thống. Đầu tư hạ tầng kinh doanh c&aacute;c cơ sở lưu tr&uacute; tạo nguồn sinh kế bền vững cho gia đ&igrave;nh v&agrave; một số lao động địa phương.</p><p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Tuy nhi&ecirc;n theo đ&aacute;nh gi&aacute;, hiện tại ở Bắc Ninh, ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng ở v&ugrave;ng d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; miền n&uacute;i c&ograve;n gặp rất nhiều kh&oacute; khăn, th&aacute;ch thức. Du lịch cộng đồng của Bắc Ninh vẫn mang t&iacute;nh tự ph&aacute;t, thiếu bền vững. Nguy&ecirc;n nh&acirc;n được x&aacute;c định l&agrave; chưa c&oacute; sự quan t&acirc;m, hỗ trợ nguồn lực đ&uacute;ng mức của c&aacute;c cấp ch&iacute;nh quyền, c&aacute;c ng&agrave;nh chức năng. C&oacute; địa phương sao ch&eacute;p c&aacute;ch l&agrave;m của nơi kh&aacute;c hoặc x&acirc;y dựng m&ocirc; h&igrave;nh nhưng kh&ocirc;ng cần biết quy chế, quy chuẩn, những điều cần thiết để ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng bền vững. Nhiều b&agrave; con v&ugrave;ng đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số chưa thực sự hiểu gi&aacute; trị của văn h&oacute;a bản địa v&agrave; l&agrave; &ldquo;ch&igrave;a kh&oacute;a&rdquo; ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng n&ecirc;n khi thấy nhu cầu du kh&aacute;ch tăng, sẵn s&agrave;ng x&acirc;y dựng th&ecirc;m những khu lưu tr&uacute;, l&agrave;m ph&aacute; vỡ cảnh quan tự nhi&ecirc;n, thương mại h&oacute;a văn h&oacute;a bản địa, g&acirc;y tổn thương v&agrave; ảnh hưởng đến sự ph&aacute;t triển bền vững.</p><p>M&ocirc; h&igrave;nh du lịch cộng đồng ở Bắc Ninh hiện được định vị l&agrave; phục vụ du kh&aacute;ch c&oacute; mức chi trả thấp, thu nhập của người d&acirc;n chủ yếu đến từ cung cấp dịch vụ ăn, ngủ với gi&aacute; rẻ n&ecirc;n doanh thu chưa cao. Trong khi đ&oacute;, du kh&aacute;ch hiện nay c&oacute; nhu cầu lớn về trải nghiệm du lịch, họ sẵn s&agrave;ng chi trả cho c&aacute;c dịch vụ cao cấp của du lịch cộng đồng. N&ecirc;n thay v&igrave; chỉ khai th&aacute;c tr&ecirc;n ch&iacute;nh ng&ocirc;i nh&agrave;, thửa ruộng, mảnh vườn của m&igrave;nh, những chủ homestay cần biết kết hợp với c&aacute;c doanh nghiệp trong thu h&uacute;t kh&aacute;ch, khai th&aacute;c c&aacute;c h&igrave;nh thức trải nghiệm văn h&oacute;a cộng đồng... tr&ecirc;n cơ sở ph&acirc;n chia h&agrave;i h&ograve;a lợi &iacute;ch. Đ&oacute; l&agrave; c&aacute;ch vừa giữ g&igrave;n, lan tỏa được văn h&oacute;a bản địa, vừa ph&aacute;t triển được du lịch cộng đồng một c&aacute;ch bền vững.</p><p><img src="https://dulichbacninh.gov.vn/uploads/dulichbacgiang/Bai-viet/2026/1787534404400_6205264272802406765_6205264272802406765_a2f4a3f55285b91c721b9268a917b09c.jpg" alt="" class="" /></p><p>Để ph&aacute;t triển du lịch cộng đồng gắn với tạo sinh kế bền vững cho đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số v&agrave; miền n&uacute;i tại tỉnh Bắc Ninh hiện tỉnh đang triển khai nhiều giải ph&aacute;p cụ thể, trong đ&oacute; chỉ đạo c&aacute;c địa phương cần c&oacute; sự nghi&ecirc;n cứu cụ thể ở nhiều lĩnh vực như cuộc sống cư d&acirc;n bản địa, văn h&oacute;a, ẩm thực đặc trưng, phong tục, tập qu&aacute;n sinh hoạt... Từ đ&oacute; định hướng c&aacute;c gi&aacute; trị cốt l&otilde;i của cộng đồng, giữ g&igrave;n v&agrave; ph&aacute;t triển kh&ocirc;ng gian văn h&oacute;a để nu&ocirc;i dưỡng, bảo tồn v&agrave; ph&aacute;t huy những gi&aacute; trị ấy. Trong đ&oacute; tập trung: Huy động dự v&agrave;o cuộc trực tiếp của đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số quản l&yacute;, cung cấp dịch vụ (homestay, ẩm thực, hướng dẫn vi&ecirc;n bản địa) để giữ trọn t&iacute;nh nguy&ecirc;n bản v&agrave; gi&uacute;p người d&acirc;n thụ hưởng trực tiếp lợi &iacute;ch kinh tế. X&acirc;y dựng sản phẩm trải nghiệm thực tế để du kh&aacute;ch được tham gia h&aacute;t Then, l&agrave;m n&ocirc;ng nghiệp, thưởng thức ẩm thực d&acirc;n tộc v&agrave; học l&agrave;m sản phẩm thủ c&ocirc;ng. Bảo tồn kết hợp n&acirc;ng cấp hạ tầng tr&ugrave;ng tu, phục dựng c&aacute;c kh&ocirc;ng gian văn h&oacute;a truyền thống; hỗ trợ tập huấn kỹ năng du lịch, vệ sinh m&ocirc;i trường v&agrave; an to&agrave;n thực phẩm cho người d&acirc;n. Li&ecirc;n kết tour tuyến c&aacute;c điểm du lịch cộng đồng v&ugrave;ng d&acirc;n tộc thiểu số với chuỗi du lịch di sản văn ho&aacute; v&ugrave;ng Kinh Bắc, di sản tuyến du lịch theo dấu ch&acirc;n Phật Ho&agrave;ng...nhằm thu h&uacute;t v&agrave; k&eacute;o d&agrave;i thời gian lưu tr&uacute; của du kh&aacute;ch. &nbsp;</p><p>B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, để du lịch cộng đồng ở v&ugrave;ng đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số Bắc Ninh ph&aacute;t triển cần tu&acirc;n thủ c&aacute;c nguy&ecirc;n tắc: Bảo tồn v&agrave; ph&aacute;t huy gi&aacute; trị văn h&oacute;a của đồng b&agrave;o d&acirc;n tộc thiểu số gắn với ph&aacute;t triển du lịch bền vững. Ch&uacute; trọng đến bảo vệ m&ocirc;i trường, an ninh trật tự, an to&agrave;n x&atilde; hội; giải quyết tốt mối quan hệ h&agrave;i h&ograve;a giữa lợi &iacute;ch của cộng đồng c&aacute;c d&acirc;n tộc thiểu số với lợi &iacute;ch nh&agrave; nước v&agrave; của c&aacute;c doanh nghiệp; C&ugrave;ng với việc n&acirc;ng cao vai tr&ograve; l&atilde;nh đạo của c&aacute;c cấp ủy Đảng v&agrave; hiệu lực, hiệu quả quản l&yacute; của nh&agrave; nước; Huy động sự v&agrave;o cuộc mạnh mẽ của doanh nghiệp, cộng đồng d&acirc;n cư địa phương, n&acirc;ng cao tr&igrave;nh độ tr&igrave;nh độ chuy&ecirc;n m&ocirc;n, nghiệp vụ cho người d&acirc;n l&agrave;m du lịch, g&oacute;p phần ho&agrave;n thiện những m&ocirc; h&igrave;nh du lịch cộng đồng bền vững./.</p><p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <strong>Minh Chiến</strong></p>