Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên

Về địa lý, thành phố Bắc Ninh nằm ở vị trí kết nối giữa Hà Nội với vùng Đông Bắc và Đồng bằng sông Hồng, tiếp giáp Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Lạng Sơn, Quảng Ninh và Thái Nguyên.

Chính vị trí này cùng quy mô lãnh thổ mới tạo điều kiện để Bắc Ninh được nhìn nhận không chỉ như một địa phương công nghiệp mà còn như một mắt xích quan trọng trong mạng lưới kinh tế phía Bắc.

Nền kinh tế công nghiệp quy mô lớn

Thành phố Bắc Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô nền công nghiệp lớn và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư mạnh, từng bước mở rộng không gian kết nối, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo dư địa phát triển bền vững.

Bước vào thời điểm chuyển đổi, Bắc Ninh có nền kinh tế công nghiệp với sức tăng trưởng đáng chú ý. 8 tháng năm 2026, IIP tăng 20,21%, riêng tháng 8 tăng 22,15% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đạt trên 75,48 tỷ USD, nhập khẩu khoảng 77,07 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lên khoảng 152,5 tỷ USD. Tổng vốn đầu tư quy đổi đạt trên 17,69 tỷ USD. Công nghiệp chế biến, chế tạo, nhất là điện tử và công nghệ cao, tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu.

Cùng với công nghiệp, thị trường nội địa tiếp tục mở rộng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng đạt 78.819,5 tỷ đồng, tăng 19,17% so với cùng kỳ.

Đầu tư công cũng là một nguồn lực quan trọng cho phát triển hạ tầng. Tính đến 31/8/2026, Bắc Ninh đã giải ngân 12.403,236 tỷ đồng, đạt 54/,04% so với kế hoạch vốn tỉnh đã giao, và đạt 79,47% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 64.742,566 tỷ đồng, bằng 89,5% dự toán năm...

Những con số này cho thấy Bắc Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển thành phố với nền tảng của một trung tâm sản xuất - xuất khẩu lớn, chứ không bắt đầu từ một nền kinh tế đô thị thuần túy.

Hạ tầng giao thông mở ra cấu trúc phát triển mới

Nếu công nghiệp là nền tảng kinh tế hiện tại thì giao thông đang trở thành yếu tố có khả năng định hình không gian phát triển chiến lược của thành phố Bắc Ninh trong giai đoạn mới.

Một trong những dự án có ý nghĩa đặc biệt là tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Hà Nội qua thành phố Bắc Ninh, dài khoảng 27,7 km, mặt cắt khoảng 120 m, gồm cao tốc 10 làn xe. Cùng với đó, đoạn Vành đai 4 - Vùng Thủ đô qua thành phố dài khoảng 23,5 km đang được triển khai, góp phần tăng khả năng kết nối với Hà Nội và các trung tâm kinh tế phía Bắc.

Sự kết hợp giữa sân bay Gia Bình, Vành đai 4 và mạng lưới cao tốc mở ra khả năng hình thành các hành lang phát triển mới, trong đó Gia Bình có thể trở thành một cực tăng trưởng mới về giao thông, logistics và đô thị.

Không gian công nghiệp trải rộng trên toàn thành phố

Một trong những lợi thế lớn của thành phố Bắc Ninh là hệ thống khu, cụm công nghiệp đã được hình thành trên một không gian rộng.

Theo số liệu công bố tháng 6/2026, toàn tỉnh có 37 khu công nghiệp với tổng diện tích quy hoạch hơn 11.709 ha; 96 cụm công nghiệp đã được thành lập, với tổng diện tích quy hoạch 3.713 ha. Những con số này cho thấy không gian công nghiệp của Bắc Ninh đã có quy mô lớn và tiếp tục được mở rộng.

Nghị quyết 39/2026/QH16 mở ra một không gian phát triển mới cho Bắc Ninh. Thách thức và cũng là cơ hội của giai đoạn tới là biến không gian ấy thành một cấu trúc phát triển cân bằng hơn giữa công nghiệp - đô thị - dịch vụ - hạ tầng - môi trường, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho người dân toàn thành phố.