Di tích lịch sử văn hóa

Với lịch sử hình thành lâu đời, là nơi quần cư của nhiều dân tộc anh em, Bắc Giang đã hình thành nên những làng nghề cổ truyền vừa mang nét tiêu biểu của văn hóa Kinh Bắc, văn hóa vùng đồng bằng Sông Hồng vừa mang nét văn hóa của các dân tộc vùng trung du, miền núi Bắc Bộ.

Lan tỏa giá trị bảo vật quốc gia 12 bia "Kim bảng lưu phương"

05 Tháng 5, 2026

Văn Miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh đang bảo quản 15 văn bia là những trang sử bằng đá xác thực nhất về truyền thống khoa bảng rạng rỡ của quê hương Kinh Bắc. Trong đó, có 12 bia "Kim bảng lưu phương" được dựng năm 1889, lưu danh đầy đủ họ tên, chức tước, học hàm, học vị của 677 vị đại khoa quê hương Kinh Bắc. Năm 2020, 12 Bia Tiến sĩ của Văn Miếu Bắc Ninh đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia. Bia Văn Miếu Bắc Ninh là nguồn tư liệu bổ khuyết đầy đủ nhất về các danh nhân khoa bảng quê hương Kinh Bắc/Bắc Ninh thời Phong kiến. Nội dung văn bia cho biết rõ ngày tháng dựng bia, tên của người soạn văn bia, người dựng bia. Chữ viết trên bia, các hoa văn trang trí cùng phong cách tạo dáng bia đều mang dấu ấn của một thời kỳ lịch sử. Đây là nguồn tư liệu xác thực, đầy đủ nhất đối với việc nghiên cứu lịch sử khoa cử Kinh Bắc - Bắc Ninh, trong đó có nhiều Tiến sĩ không có tên trong các tài liệu đăng khoa lục hay tại Bia Văn Miếu Quốc Tử Giám, nhưng lại có tên trong bia Văn Miếu Bắc Ninh. Văn miếu Bắc Ninh, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh. Nhà tả vu, nơi lưu giữ bia Kim bảng lưu phương. 12 tấm bia này có kích thước như nhau (cao 110cm, rộng 75cm, dày 9cm), trán bia cong và được trang trí lưỡng long chầu nguyệt. Ở diềm bên trái của mỗi bia có ghi khắc vị trí đặt của bia đó trong nhà bia. 12 Bia Tiến sĩ Văn Miếu Bắc Ninh là hiện vật gốc độc bản. Tác giả Bia là Cử nhân Đỗ Trọng Vĩ, giữ chức đốc học tỉnh Bắc Ninh đã dầy công sưu tầm, đối chiếu từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau để biên soạn nội dung 12 tấm bia lấy tiêu đề là "Kim bảng lưu phương" (Bảng vàng lưu danh thơm). Đây là nguồn tư liệu xác thực, đầy đủ nhất đối với việc nghiên cứu lịch sử khoa cử Kinh Bắc - Bắc Ninh, trong đó có nhiều Tiến sĩ không có tên trong các tài liệu đăng khoa lục hay tại Bia Văn Miếu Quốc Tử Giám, nhưng lại có tên trong bia Văn Miếu Bắc Ninh. Nội dung tấm bia khắc hoa văn rõ như rồng chầu mặt trời, thư pháp bằng chữ Hán ghi lại danh sách các vị Tiến sĩ. Trải qua thời gian, hoa văn được khắc trên bia đá vẫn còn khá nguyên vẹn. Mỗi tấm bia là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Học sinh tìm hiểu lịch sử cũng như giá trị bảo vật. Đến nay, hệ thống văn bia Văn Miếu Bắc Ninh vẫn nguyên giá trị cả về giáo dục đào tạo, trọng dụng nhân tài và nghĩa vụ, trách nhiệm của trí thức đối với Nhân dân, đất nước. Theo TTXVN