Sôi động lễ hội Vật cầu nước làng Vân năm 2026

Từ ngày 28 đến 30/5/2026 (tức ngày 12 đến 14 tháng Tư Âm lịch), tại TDP Yên Viên, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh sẽ diễn ra Lễ hội Vật cầu nước làng Vân năm 2026 – một trong những lễ hội dân gian độc đáo bậc nhất vùng Kinh Bắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương tham dự.

Lễ hội Vật cầu nước làng Vân gắn liền với huyền tích Đức Thánh Tam Giang – hai vị tướng Trương Hống và Trương Hát có công đánh giặc Lương vào thế kỷ VI. Trải qua hàng trăm năm lưu truyền, lễ hội vẫn được người dân gìn giữ nguyên vẹn với nhiều nghi thức cổ truyền đặc sắc, thể hiện tinh thần thượng võ, ý chí đoàn kết cộng đồng và khát vọng về cuộc sống no đủ, mưa thuận gió hòa. Được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022, Lễ hội Vật cầu nước làng Vân không chỉ mang giá trị lịch sử lâu đời mà còn là biểu tượng sinh động của đời sống văn hóa tinh thần cư dân nông nghiệp lúa nước Bắc Bộ.

Theo kế hoạch, năm 2026, lễ hội Vật cầu nước làng Vân được tổ chức với quy mô trang trọng gồm hai phần chính: phần lễ và phần hội, đan xen hài hòa giữa yếu tố tâm linh truyền thống và các hoạt động văn hóa cộng đồng đặc sắc.

Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như lễ dâng hương tại Đền chính, nghi thức tế lễ Đức Thánh Tam Giang, lễ khai hội, đánh trống khai hội và các nghi lễ trước mỗi trận vật cầu nước. Đây là những nghi lễ mang ý nghĩa tưởng nhớ công lao tiền nhân, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống bình yên cho nhân dân. Lễ khai hội sẽ diễn ra vào sáng ngày 28/5/2026 tại khu vực sân khấu Đền Hạ.

Điểm nhấn nổi bật nhất của phần hội chính là ba trận vật cầu nước diễn ra vào chiều các ngày 28, 29 và 30/5 trên sân bùn rộng khoảng 200m² trước cửa Đền Vân. Sân đấu được lấy nước sạch từ dòng sông Cầu hòa cùng đất tạo thành lớp bùn mềm tượng trưng cho sự màu mỡ, sinh sôi của nền văn minh nông nghiệp lúa nước. Tham gia thi đấu là 16 “quân cầu” – những trai làng khỏe mạnh, đạo đức tốt, được tuyển chọn nghiêm ngặt và chia thành hai đội Giáp Thượng, Giáp Hạ. Trong tiếng trống hội vang dội và tiếng reo hò cổ vũ sôi động, các quân cầu mình trần, đóng khố truyền thống sẽ tranh cướp quả cầu gỗ mít nặng khoảng 20kg để đưa vào hố cầu đối phương, tái hiện khí thế hào hùng và tinh thần thượng võ của cha ông xưa.

Bên cạnh các trận vật cầu nước, phần hội còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc như chương trình nghệ thuật khai hội, biểu diễn dân ca Quan họ, trình diễn di sản văn hóa phi vật thể, giao lưu văn nghệ quần chúng, dân vũ và các tiết mục trình diễn văn hóa dân gian phục vụ nhân dân và du khách.

Lễ hội Vật cầu nước làng Vân năm 2026 không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mà còn là dịp quảng bá hình ảnh quê hương Vân Hà giàu truyền thống văn hóa tới đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Với nhiều hoạt động đặc sắc, lễ hội hứa hẹn sẽ mang đến không khí sôi động, hấp dẫn, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc./.

Nguyễn Thuý