Bắc Ninh xưa nay vốn nổi tiếng là vùng đất có bề dầy văn hóa truyền thống phong phú, đậm đà bản sắc với những làn điệu quan họ mượt mà, những sắc màu vùng cao độc đáo. Không chỉ vậy Bắc Ninh còn được biết đến với văn hoá ẩm thực vô cùng đa dạng mang đậm hương sắc mộc mạc, tinh tế của con người xú Kinh Bắc. Người Bắc Ninh sành ăn nên những đặc sản nơi đây cũng dễ dàng được lòng du khách thập phương. Trong đó, món cháo cá Tích Nghi là một trong những món ăn được yêu thích vào mùa đông.
Cháo là một món ăn truyền thống vô cùng quen thuộc và lâu đời trong nền ẩm thực của Việt Nam cũng như nhiều nước Đông Nam Á. Đây là món ăn chủ yếu sử dụng gạo (gạo tẻ, gạo nếp). Bằng sự sáng tạo nghệ thuật ẩm thực, ngày nay các đầu bếp đã chế biến ra rất nhiều loại cháo như; Cháo sườn - món cháo phổ biến của người miền Bắc; Cháo lòng- cháo được nấu từ nước luộc lòng và tiết lợn; Cháo dinh dưỡng(Cháo thịt băm, cháo gà) - thường kết hợp với các loại thịt bò, gà, tôm, chim bồ câu xào hành thơm phức, rất bổ dưỡng để đổi bữa hằng ngày. Nằm trong kho tàng ẩm thực của Vùng Kinh Bắc có một loại cháo đặc biệt ghi dấu vào tâm trí người dân địa phương và các du khách khi về Bắc Ninh đó là món cháo Cá Tích Nghi. Cháo cá Tích Nghi là một trong những món ăn đặc sản nổi tiếng bậc nhất của vùng đất Kinh Bắc (Bắc Ninh).

Cháo cá Tích Nghi là tên gọi được đặt theo tên của người đầu tiên sáng tạo ra nó là gia đình bà Tích Nghi. Món ăn này có nguồn gốc từ gánh cháo ven đường do gia đình bà Tích Nghi khởi xướng tại làng Vệ An cũ (nay là phường Kinh Bắc) từ những năm 1977. Sau khi nổi tiếng khắp vùng, cái tên cháo cá Tích Nghi cũng từ đó mà ra đời.
Cháo cá Tích Nghi không giống như các món cháo khác. Cháo được nấu đặc sánh, quyện đều thịt cá, có màu vàng, bên dưới có rau thơm. Nguyên liệu để nấu món cháo cá Tích Nghi này vô cùng đơn giản; Cá tươi, gạo tẻ và các loại rau ăn kèm. Có thể chọn Cá trắm đen hoặc Cá chép: Chọn con cá to (từ 1.5kg - 2kg trở lên) để thịt săn chắc, ngọt đậm và ít xương dăm. Gạo tẻ phối trộn gạo nếp: Sử dụng gạo tẻ ngon pha thêm một nắm nhỏ gạo nếp để tạo độ sánh dẻo, nở bung tự nhiên cho cháo.Các loại rau thơm đặc trưng: Không thể thiếu thì là, hành lá, tía tô và rau răm xắt nhỏ để khử tanh và tôn lên vị ngọt của cá. Điểm đặc biệt của món cháo này là hạt cháo nở bung sánh mịn, thịt cá ngọt đậm đà, được xào thơm và để nguyên miếng chứ không nấu chung ngay từ đầu để tránh bị bã thịt;
Để nấu được một nồi cháo cá Tích Nghi chuẩn vị Kinh Bắc ngay tại nhà, bí quyết lớn nhất nằm ở cách xử lý cá để thịt không bị tanh, giữ được vị ngọt tự nhiên, kết hợp cùng hạt cháo sánh mịn và nước dùng ngọt thanh từ xương bay. Sau khi ướp thịt cá đã thái miếng vừa vặn với gia vị khoảng 15 phút. Bắc chảo lên bếp, cho nhiều hành khô băm vào phi thơm vàng với mỡ lợn (hoặc dầu ăn).Trút thịt cá vào xào chín tới trên lửa lớn. Đảo thật nhẹ tay để miếng cá không bị nát. Khi thịt cá săn lại và thơm phức thì tắt bếp, múc riêng ra đĩa.
Công đoạn quan trọng nhất là khi cho gạo vào nồi nước dùng vừa lọc, người nấu cần bật bếp đun sôi rồi hạ nhỏ lửa, thỉnh thoảng khuấy đều để cháo không bị khê (bén) ở đáy nồi. Ninh đến khi cháo chín nhừ, sánh mịn.
Tùy theo khẩu vị của mỗi người khi ăn, múc một lượng cháo trắng nóng hổi ra một nồi nhỏ (hoặc tô đất), xếp rau cải cúc, tía tô, hành, thì là xuống đáy bát.Múc cháo đang sôi sùng sục dội lên trên để làm chín tái rau. Gắp vài miếng thịt cá xào thơm lừng lên trên cùng, rắc thêm chút tiêu xay, ớt bột và hành phi. Bát cháo nóng nghi ngút, với hương thơm ngào ngạt, không bị tanh hay nồng, cực kỳ hấp dẫn, chỉ cần đi qua đây có thể cảm nhận thấy hương vị món ngon này.
Đặc biệt hơn, cháo Cá tích Nghi luôn đi kèm một bát nước mắm ngâm ớt cay thơm nồng, đậm đà khó quên, vừa giúp khử hoàn toàn mùi tanh, vừa làm dậy lên độ ngọt béo của cá. Bát cháo nóng hổi tỏa khói nghi ngút cực kỳ thích hợp để thưởng thức trong những ngày trời se lạnh.
Về với Bắc Ninh – Kinh Bắc để thưởng thức ẩm thực đặc sắc, du khách hãy ghé quán cháo Cá Tích Nghi, giá thường chỉ từ 50.000 - 70.000 đồng/bát để cảm nhận vị ngon, vị nhừ của gạo ninh, vị béo ngậy, tươi ngon của cá, vị thơm của các lại rau hòa quyện. Tất cả như cùng cộng hưởng để tạo nên một bát cháo cá hoàn hảo cả về vị và hương. Ngoài ra du khách có thể khám phá và tìm hiểu các điểm di tích văn hóa địa phương gần đây như, Đền cùng Giếng Ngọc để nghe hát quan họ gốc, lên đền bà Chúa Kho xin lộc cầu may, hay tới văn miến Bắc Ninh để chiêm bái các bậc hiền tài hay tới Bảo Tàng để tìm hiểu về cội nguồn Bắc Ninh./.
Nguyễn Thị Huệ
Loading...