Bắc Ninh – từ nền tảng phát triển vững chắc đến dấu mốc lịch sử thành phố Bắc Ninh

(Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng sự kiện thành lập Thành phố Bắc Ninh với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ diễn ra vào 19/9/2026)

Tạo dựng nền tảng phát triển toàn diện

Giai đoạn 2021-2025 ghi dấu bước phát triển mạnh mẽ của Bắc Ninh trên nhiều lĩnh vực. Kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao, năm 2025 GRDP tăng 10,27%, đứng thứ 5 cả nước và thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng; bình quân giai đoạn 2021-2025 tăng 8,98%. Quy mô nền kinh tế tăng từ 329,9 nghìn tỷ đồng năm 2020 lên 522,6 nghìn tỷ đồng năm 2025, đứng thứ 5 cả nước. GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.852 USD, gấp 1,3 lần năm 2020 và cao hơn mức bình quân chung cả nước.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, trong đó công nghiệp - xây dựng tiếp tục là động lực chủ yếu, chiếm 71,1% GRDP năm 2025; khu vực dịch vụ từng bước tăng trưởng, tạo nền tảng để Bắc Ninh chuyển từ một trung tâm sản xuất công nghiệp sang một không gian kinh tế đa dạng, hiện đại hơn.

Môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng hấp dẫn. Giai đoạn 2021-2025, tổng vốn FDI đạt 45,9 tỷ USD, thuộc nhóm 3 địa phương thu hút đầu tư cao nhất cả nước. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 677,3 tỷ USD, thuộc nhóm 2 địa phương dẫn đầu cả nước; riêng năm 2025 xuất siêu khoảng 6 tỷ USD. Du lịch phục hồi mạnh mẽ, đón khoảng 18 triệu lượt khách trong năm 2025, cao nhất từ trước đến nay, với doanh thu đạt 14.047 tỷ đồng.

Những kết quả đó cho thấy Bắc Ninh đã hình thành một nền kinh tế có quy mô lớn, độ mở cao, năng lực sản xuất và sức cạnh tranh ngày càng được nâng lên, từng bước khẳng định vị trí trong mạng lưới sản xuất và cung ứng toàn cầu.

Hạ tầng tạo động lực, mở rộng không gian phát triển

Cùng với tăng trưởng kinh tế, hệ thống kết cấu hạ tầng được tập trung đầu tư, tạo những thay đổi rõ nét về diện mạo đô thị và khả năng kết nối vùng. Nhiều công trình giao thông quan trọng như cầu Như Nguyệt mở rộng, cầu Hà Bắc 2, cầu Kinh Dương Vương, cầu Hòa Sơn, cầu Nét, cầu Đồng Việt, cầu Kênh Vàng, cầu Á Lữ, đường Vành đai 4 cùng nhiều tuyến giao thông liên vùng đã và đang góp phần kết nối Bắc Ninh với Hà Nội và các trung tâm kinh tế lớn.

Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường kết nối với Thủ đô Hà Nội đang hình thành một trục động lực phát triển mới. Công trình có ý nghĩa chiến lược trong nâng cao năng lực kết nối, thúc đẩy logistics, thương mại, dịch vụ và mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đô thị của Bắc Ninh trong tương lai.

Không gian công nghiệp tiếp tục được mở rộng với 39 khu công nghiệp được chấp thuận, tổng diện tích 11.743 ha và 101 cụm công nghiệp được thành lập, tổng diện tích 4.113 ha. Đây là dư địa quan trọng để Bắc Ninh thu hút các dự án công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn, đồng thời hình thành hệ sinh thái công nghiệp gắn với đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Phát triển kinh tế gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống

Điểm nổi bật trong quá trình phát triển của Bắc Ninh là tăng trưởng kinh tế luôn được đặt trong mối quan hệ hài hòa với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Tỷ lệ hộ nghèo năm 2025 giảm còn 0,56%. Phong trào “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” được hoàn thành; hàng nghìn căn nhà Đại đoàn kết được xây dựng, sửa chữa. Các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân được đẩy mạnh, với 71 dự án được thu hút đầu tư, đáp ứng khoảng 102.390 căn hộ. Diện tích nhà ở bình quân đạt khoảng 34 m²/người, cao hơn mức bình quân chung cả nước.

Trong giáo dục, chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định; 100% học sinh Bắc Ninh tham dự các kỳ thi Olympic quốc tế đều đoạt giải. Tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia đạt 95,6%. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,4%, trong khi mạng lưới y tế tiếp tục được đầu tư, chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân từng bước nâng lên.

Những thành quả đó cho thấy thước đo phát triển của Bắc Ninh không chỉ nằm ở những con số về GRDP, đầu tư hay xuất khẩu, mà còn ở chất lượng cuộc sống, cơ hội phát triển và mức độ thụ hưởng của người dân.

Năm 2026 – tăng tốc để bước vào chặng đường mới

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì. Sáu tháng đầu năm, GRDP tăng 10,56%, đứng thứ 6 cả nước; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 12,55%. Chỉ số sản xuất công nghiệp 8 tháng tăng 20,21%, giá trị sản xuất công nghiệp đạt khoảng 2,2 triệu tỷ đồng.

Trong 8 tháng, tổng vốn đầu tư thu hút quy đổi đạt trên 17,7 tỷ USD; Bắc Ninh đứng thứ 4 cả nước về thu hút FDI. Hơn 5.900 doanh nghiệp được thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 102.000 tỷ đồng.

Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng khi tổng kim ngạch đạt xấp xỉ 152,5 tỷ USD; xuất khẩu đạt trên 75,48 tỷ USD, tăng 31,84%, đứng đầu cả nước. Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 64.742 tỷ đồng; tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 83,35% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, đứng thứ nhất trong 34 tỉnh, thành phố.

Cùng với đó, Bắc Ninh hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Đây là cơ sở quan trọng để tổ chức lại không gian phát triển, khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng về công nghiệp, đô thị, hạ tầng, dịch vụ và văn hóa.

Dấu mốc lịch sử, mở ra không gian phát triển mới

Những thành tựu được tích lũy qua nhiều năm đã hội tụ để Bắc Ninh bước tới một dấu mốc đặc biệt: Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh, có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Đây không chỉ là sự kiện về tổ chức đơn vị hành chính mà trước hết là sự ghi nhận đối với quá trình phấn đấu bền bỉ của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Bắc Ninh qua nhiều thế hệ. Từ nền tảng kinh tế có quy mô lớn, hệ thống hạ tầng ngày càng đồng bộ, năng lực hội nhập cao, đời sống Nhân dân được nâng lên và bản sắc văn hóa được gìn giữ, Bắc Ninh đã hội tụ những điều kiện quan trọng để bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Việc thành lập thành phố Bắc Ninh diễn ra ngay trong năm đầu nhiệm kỳ, sớm hơn 3 năm so với mục tiêu đề ra, tạo dấu ấn đặc biệt trong hành trình phát triển của địa phương.

Tuy nhiên, vị thế mới cũng đặt ra yêu cầu mới. Bắc Ninh xác định không dừng lại ở những thành quả đã đạt được mà phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; phát triển công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, vi mạch, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp xanh và các ngành kinh tế mới.

Cùng với đó là phát triển thương mại, logistics, dịch vụ chất lượng cao; khai thác hiệu quả lợi thế của Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; xây dựng đô thị xanh, thông minh, hiện đại; nâng cao chất lượng quản trị và dịch vụ công; bảo đảm hài hòa giữa phát triển đô thị với nông thôn, giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.

Đặc biệt, trong quá trình phát triển, văn hóa Kinh Bắc tiếp tục được xác định là nguồn lực nội sinh quan trọng. Quan họ Bắc Ninh, các di sản văn hóa, làng nghề, lễ hội, không gian làng quê và những giá trị lịch sử được trao truyền qua nhiều thế hệ sẽ được bảo tồn, phát huy, gắn với du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa, để bản sắc không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành một động lực phát triển.

Ngày 20/9/2026 đánh dấu sự khởi đầu của một chương mới. Từ nền tảng đã được tạo dựng, Bắc Ninh bước vào hành trình xây dựng thành phố Bắc Ninh với quyết tâm phát triển nhanh nhưng bền vững, hiện đại nhưng giàu bản sắc, tăng trưởng kinh tế đi đôi với nâng cao chất lượng sống của Nhân dân.

Mạch nguồn văn hiến Kinh Bắc tiếp tục được nối dài bằng khát vọng vươn cao trong thời đại mới, hướng tới xây dựng thành phố Bắc Ninh xanh, thông minh, hiện đại, đáng sống và là một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Theo SVHTTDL BN