Nâng cao chất lượng đội ngũ hướng dẫn viên du lịch Bắc Ninh sau sáp nhập – yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn mới
04 Tháng 9, 2026 | Nghiên cứu và Trao đổi
Hướng dẫn viên – người luôn đóng vai trò chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn phát triển mới. Việc chuẩn hóa và nâng tầm lực lượng này không chỉ giúp giữ gìn, lan tỏa các giá trị văn hóa và còn tăng cường năng lực cạnh tranh cho du lịch địa phương. Chính vì vậy, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, đặc biệt đội ngũ Hướng dẫn viên là một trong những nhiệm vụ cấp thiết mà tỉnh Bắc Ninh chú trọng trong thời gian tới đây.
Bắc Ninh Sau sắp xếp, hợp nhất địa giới hành chính, đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với không gian kinh tế, văn hóa và du lịch được mở rộng. Sự kết nối giữa các vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử, sinh thái và làng nghề tạo ra nhiều dư địa để hình thành những sản phẩm, tuyến, tour du lịch đặc sắc, đồng thời mở rộng thị trường khách trong nước và quốc tế. Trong bối cảnh đó, chất lượng nguồn nhân lực trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của điểm đến. Đặc biệt, đội ngũ hướng dẫn viên du lịch – những người trực tiếp tiếp xúc, phục vụ và truyền tải các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan, con người Bắc Ninh đến du khách – có vai trò hết sức quan trọng. Việc xây dựng đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp, am hiểu địa phương, giỏi ngoại ngữ, thành thạo công nghệ và có kỹ năng giao tiếp tốt không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn góp phần xây dựng hình ảnh, thương hiệu và sức hấp dẫn.
Thời gian qua, đội ngũ hướng dẫn viên du lịch của Bắc Ninh từng bước được quan tâm xây dựng và phát triển. Theo số liệu thống kê, toàn Bắc Ninh hiện có 417 hướng dẫn viên được cấp thẻ. Công tác bồi dưỡng, kiểm tra nghiệp vụ hướng dẫn viên tại điểm cũng đã được ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch quan tâm triển khai. Năm 2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức lớp kiểm tra nghiệp vụ hướng dẫn du lịch tại điểm; chương trình kết hợp kiến thức lý thuyết với thực hành thuyết minh và xử lý tình huống, qua đó có 32 học viên đạt yêu cầu và đủ điều kiện hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch tại điểm. Năm 2026, công tác kiểm tra nghiệp vụ hướng dẫn viên tại điểm tiếp tục được triển khai, đồng thời sắp tới, tỉnh tổ chức Hội thi “Hướng dẫn viên du lịch giỏi tỉnh Bắc Ninh năm 2026” với chủ đề “Hướng dẫn viên du lịch Bắc Ninh - Kết nối di sản, lan tỏa giá trị”. Những hoạt động này cho thấy công tác chuẩn hóa, nâng cao chất lượng đội ngũ hướng dẫn viên đã được quan tâm và từng bước đi vào chiều sâu.
Cùng với lực lượng hướng dẫn viên chuyên nghiệp hoạt động trong các doanh nghiệp lữ hành, tại nhiều di tích, khu, điểm du lịch còn có đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm, cán bộ và các cộng tác viên trực tiếp tham gia giới thiệu, quảng bá giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương. Phần lớn hướng dẫn viên có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình, có kinh nghiệm thực tế và ngày càng quan tâm đến việc nâng cao trình độ chuyên môn. Đội ngũ hướng dẫn viên tại các điểm di tích, điểm du lịch đã góp phần tích cực đưa hình ảnh Bắc Ninh đến với du khách, nhất là thông qua việc giới thiệu những giá trị đặc sắc của dân ca Quan họ, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội, làng nghề truyền thống và các điểm du lịch cộng đồng.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy nguồn nhân lực hướng dẫn du lịch của Bắc Ninh chưa phát triển đồng đều giữa các khu vực và các điểm đến. Một số điểm đến vẫn thiếu hoặc chưa hình thành được đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm thường xuyên. Tại nhiều điểm du lịch nằm xa trung tâm, đặc biệt là các điểm du lịch sinh thái, tâm linh, cộng đồng và các điểm mới được đầu tư, việc bố trí hướng dẫn viên du lịch tại điểm thường trực còn hạn chế.
Hiện nay, tại một số điểm du lịch, khách du lịch đi theo đoàn của doanh nghiệp lữ hành thường có hướng dẫn viên đi cùng. Tuy nhiên, đối với khách đi tự túc, khách gia đình, khách nhóm nhỏ hoặc khách có nhu cầu tìm hiểu chuyên sâu, việc tiếp cận dịch vụ hướng dẫn viên tại điểm còn hạn chế. Một số điểm chưa có đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm thường trực, chuyên nghiệp để phục vụ du khách khi có nhu cầu. Tình trạng này có thể thấy rõ tại một số điểm du lịch quan trọng như khu du lịch tâm linh sinh thái Tây Yên Tử, các điểm du lịch cộng đồng, điểm du lịch chùa Dâu, chùa Phật Tích…Một số điểm du lịch khác tuy có Hướng dẫn viên nhưng số lượng và chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu. Nhiều Hướng dẫn viên là viên chức làm việc kiêm nhiệm, hoặc các cộng tác viên làm việc không thường xuyên. Việc thiếu đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm hoạt động thường xuyên khiến một bộ phận khách, nhất là khách đi tự túc, chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ các nội dung lịch sử, văn hóa và giá trị của điểm đến.
So với nhiều tỉnh thành phố khác trong cả nước, hướng dẫn viên nhất là đội ngũ hướng dẫn viên tại điểm của tỉnh còn có một số hạn chế nhất là về trình độ ngoại ngữ. Trong bối cảnh Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc trung ương, có tốc độ phát triển công nghiệp, thương mại và hội nhập quốc tế cao, nhu cầu phục vụ khách quốc tế, chuyên gia, nhà đầu tư, khách công vụ và khách MICE ngày càng lớn. Vì vậy yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ hướng dẫn viên không chỉ giao tiếp được bằng ngoại ngữ mà còn phải hiểu văn hóa, tập quán và nhu cầu của từng nhóm khách…
Trước thực trạng đó, vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ hướng dẫn viên theo hướng chuyên nghiệp là cần thiết để thúc đẩy du lịch địa phương phát triển. Việc nâng cao chất lượng hướng dẫn viên cũng chính là góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống. Nhằm tăng cường nâng cao năng lực, trình độ của hướng dẫn viên du lịch, yêu cầu đặt ra với các cấp, ngành, các khu, điểm du lịch và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành trên địa bàn tỉnh cần triển khai thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết, cần tăng cường quản lý, kiểm tra và trách nhiệm của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp lữ hành phải rà soát toàn bộ đội ngũ hướng dẫn viên đang sử dụng; bảo đảm hướng dẫn viên có thẻ còn giá trị, đáp ứng điều kiện hành nghề và được bố trí đúng phạm vi. Doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch đào tạo thường xuyên, định kỳ quán triệt hướng dẫn viên cung cấp thông tin trung thực, chính xác và có trách nhiệm. Khi phát hiện hướng dẫn viên vi phạm, doanh nghiệp phải kịp thời chấn chỉnh, xử lý theo quy định; trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền.
Phát huy vai trò của UBND các xã, phường và đơn vị quản lý điểm đến. UBND các xã, phường cần tăng cường tuyên truyền Luật Du lịch và các quy định liên quan; phối hợp kiểm tra điều kiện hành nghề của hướng dẫn viên tại các điểm du lịch thuộc địa bàn. Các khu, điểm du lịch cần chủ động xây dựng môi trường du lịch văn minh, chuẩn hóa nội dung thuyết minh, kiểm tra chất lượng thông tin và tạo điều kiện để hướng dẫn viên tham gia các lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức do tỉnh tổ chức.
Các khu điểm du lịch chỉ sử dụng, bố trí hướng dẫn viên đáp ứng đầy đủ điều kiện hành nghề theo quy định; kiểm tra thẻ hướng dẫn viên trước khi sử dụng dịch vụ, bảo đảm hướng dẫn viên hành nghề đúng phạm vi và quy định pháp luật. Quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, kiến thức kỹ năng nghiệp vụ của hướng dẫn viên du lịch tại điểm. Các khu, điểm du lịch cần phối hợp với cơ quan chuyên môn xây dựng bộ nội dung thuyết minh chuẩn. Nội dung phải được kiểm chứng, thống nhất và thường xuyên cập nhật. Chủ động kiểm tra chất lượng thuyết minh và thông tin cung cấp cho khách. Nội dung giới thiệu phải chính xác, có căn cứ, phù hợp với giá trị lịch sử, văn hóa, tài nguyên của điểm đến. Kịp thời chấn chỉnh, xử lý trường hợp hướng dẫn viên giới thiệu tới du khách thông tin sai lệch, chưa đúng.
Đối với đội ngũ hướng dẫn viên, yêu cầu trong thời kỳ mới cần đảm bảo ba yếu tố: “Am hiểu – Chuyên nghiệp – Công nghệ”. Am hiểu để kể đúng và kể sâu về vùng đất; chuyên nghiệp để mang đến cho du khách dịch vụ chất lượng; công nghệ để thích ứng với phương thức du lịch hiện đại. Mỗi hướng dẫn viên cần xác định mình không chỉ là người thuyết minh tại một điểm tham quan, mà còn là người kể chuyện về quê hương, người kết nối du khách với cộng đồng và là đại diện trực tiếp cho hình ảnh Bắc Ninh. Một lời giới thiệu giàu cảm xúc về Quan họ, một câu chuyện hấp dẫn về di tích, một cách ứng xử văn minh hay một sự hỗ trợ tận tình trong hành trình đều có thể trở thành dấu ấn khiến du khách nhớ về Bắc Ninh.
Với sự quan tâm của tỉnh, sự phối hợp của các cấp, ngành, doanh nghiệp cùng tinh thần chủ động học tập, đổi mới của mỗi hướng dẫn viên, Bắc Ninh có cơ sở để hình thành một đội ngũ nhân lực du lịch ngày càng chuyên nghiệp, năng động và hội nhập.
Nâng cao chất lượng đội ngũ hướng dẫn viên chính là nâng cao chất lượng điểm đến; xây dựng những “đại sứ du lịch” chuyên nghiệp chính là góp phần quảng bá hình ảnh Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hóa, năng động, hiện đại, thân thiện và hấp dẫn – đến với du khách trong nước và quốc tế./.
Nguyễn Thuý
0
Bình luận
12 Tháng 10, 2026
Bắc Ninh: Giữ gìn bản sắc để hút khách du lịch
07 Tháng 10, 2026
Bắc Ninh: Mở rộng hợp tác, đa dạng sản phẩm du lịch
09 Tháng 9, 2026
Bắc Ninh: Đổi mới các tour, tuyến để du lịch hấp dẫn hơn
14 Tháng 8, 2026
Loading...