Bắc Ninh: Đổi mới các tour, tuyến để du lịch hấp dẫn hơn

Việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn tạo nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch. Trong không gian phát triển mới, tỉnh đang định hướng các địa phương, doanh nghiệp lữ hành đổi mới sản phẩm, xây dựng tour, tuyến có sức hấp dẫn, qua đó nâng cao sức cạnh tranh, từng bước kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Những liền chị quan họ thướt tha trong bộ áo tứ thân.

Từ tài nguyên thành sản phẩm

Với không gian phát triển rộng mở, Bắc Ninh có nhiều điều kiện để hình thành các tour, tuyến kết hợp di sản, di tích lịch sử - văn hóa, làng nghề truyền thống, du lịch sinh thái, nông nghiệp và trải nghiệm cộng đồng. Thay vì chỉ tham quan, du khách có thể trực tiếp tìm hiểu văn hóa, gặp gỡ nghệ nhân, thưởng thức đặc sản và tham gia các hoạt động trải nghiệm tại điểm đến.

Du lịch văn hóa tiếp tục là thế mạnh nổi bật của Bắc Ninh. Những điểm đến gắn với Quan họ, đình, đền, chùa, lễ hội truyền thống và làng nghề có thể được kết nối thành các hành trình mang đậm bản sắc Kinh Bắc. Trong đó, Quan họ không chỉ dừng ở chương trình biểu diễn mà có thể trở thành một phần xuyên suốt của hành trình, giúp du khách hiểu hơn về không gian văn hóa đã sản sinh và nuôi dưỡng loại hình nghệ thuật này.

Thực tế khai thác sản phẩm Hà Nội 5 Cửa Ô - The Hanoi Train cho thấy, một hành trình được xây dựng trên nền tảng câu chuyện văn hóa có thể tạo sức hút riêng cho điểm đến. Sau hơn một năm vận hành, đoàn tàu thực hiện gần 400 chuyến, phục vụ gần 100.000 lượt hành khách trong nước và quốc tế.

Ông Tào Đức Hiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Du lịch dịch vụ thương mại BHL, đơn vị vận hành tàu Hà Nội 5 Cửa Ô - The Hanoi Train cho biết, trong nhiều năm, đường sắt chủ yếu được nhìn nhận là phương tiện vận tải. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các tuyến đường sắt lịch sử hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm du lịch giàu giá trị văn hóa và kinh tế. Từ đó, doanh nghiệp đã cùng Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam nghiên cứu, khảo sát gần 5 năm để phát triển sản phẩm.

Theo ông Tào Đức Hiệp, đoàn tàu không chỉ tạo ra một phương thức di chuyển mà còn trở thành sản phẩm văn hóa. Mỗi toa tàu là một không gian kể chuyện, mỗi chuyến đi là hành trình khám phá lịch sử và mỗi điểm dừng mở ra cơ hội để du khách tiếp xúc trực tiếp với di sản.

Lễ hội rước pháo Đồng Kỵ thu hút đông đảo du khách.

Chị Nguyễn Thị Lan, du khách đến từ Hà Nội cho biết, chị đặc biệt hào hứng khi trải nghiệm hành trình Thăng Long - Kinh Bắc, bởi đây không chỉ là chuyến đi kết nối hai địa phương mà còn là hành trình khám phá văn hóa. Đến Bắc Ninh, du khách được tìm hiểu lịch sử triều Lý tại đền Đô, nghe Quan họ, thưởng thức đặc sản, gặp gỡ nghệ nhân và cảm nhận đời sống của người dân Kinh Bắc. Mô hình này cho thấy, khi các giá trị văn hóa được kết nối thành một câu chuyện xuyên suốt, sản phẩm du lịch sẽ có khả năng tạo dấu ấn rõ nét hơn thay vì khai thác từng điểm đến riêng lẻ.

Cùng với hệ thống di sản văn hóa, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc với giá trị nổi bật về lịch sử, tôn giáo và tư tưởng cũng mở ra không gian phát triển mới cho du lịch văn hóa, tâm linh. Việc quần thể được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 2025 càng tạo thêm cơ hội để kết nối các điểm đến, hình thành những hành trình có chiều sâu.

Bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Giám đốc Vận hành Công ty cổ phần dịch vụ Tây Yên Tử cho biết, nhờ đẩy mạnh quảng bá và đổi mới sản phẩm, lượng khách đến Khu du lịch tâm linh - sinh thái Tây Yên Tử ngày càng tăng. Năm 2025, khu du lịch đón khoảng 200.000 lượt khách và đã ký kết hợp tác với 160 đơn vị lữ hành. Trong 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách tiếp tục tăng mạnh.

Đặc sắc văn hóa bản người Dao, xã Tây Yên Tử.

Để tăng sức hấp dẫn, đơn vị chú trọng làm mới sản phẩm, bổ sung hoạt động trải nghiệm, khai thác hài hòa giá trị văn hóa, tâm linh với cảnh quan sinh thái. Qua đó, du khách có thêm lý do để dành nhiều thời gian hơn tại điểm đến thay vì chỉ tham quan, chiêm bái trong thời gian ngắn.

Tăng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú

Từ thực tế khai thác, các doanh nghiệp cho rằng, một điểm đến khó tạo dấu ấn nếu chỉ có một di tích hoặc một chương trình biểu diễn. Điều quan trọng là xây dựng được chuỗi trải nghiệm liên tục, từ lúc bắt đầu hành trình đến khi du khách rời điểm đến. Đây cũng là hướng Bắc Ninh cần tập trung khi làm mới các tour, tuyến.

Tại đền Đô, bên cạnh tham quan, thuyết minh, có thể phát triển các hoạt động trải nghiệm văn hóa triều Lý như trình diễn nghi thức truyền thống, thư pháp, in mộc bản, trải nghiệm trang phục truyền thống và giáo dục di sản cho học sinh, khách quốc tế. Việc ứng dụng công nghệ số, mã QR và hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ giúp du khách chủ động tiếp cận thông tin, đặc biệt là khách quốc tế.

Với Quan họ, doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu chỉnh trang khu vực Thủy đình tại đền Đô thành không gian biểu diễn mang tính biểu tượng, kết hợp kiến trúc truyền thống với hạ tầng phục vụ du lịch hiện đại. Không gian này vừa góp phần quảng bá Quan họ, vừa tạo thêm cơ hội việc làm, thu nhập cho nghệ nhân.

Du khách háo hức trải nghiệm trang phục văn hóa dân tộc bản Bắc Hoa, xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

Tại các làng nghề, sản phẩm du lịch cũng cần chuyển từ tham quan sang trải nghiệm. Du khách có thể trực tiếp làm bánh phu thê Đình Bảng, in tranh dân gian Đông Hồ, trải nghiệm chạm khắc gỗ Đồng Kỵ hoặc tham gia một số công đoạn chế tác dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân. Những hoạt động này không đòi hỏi đầu tư quá lớn nhưng tạo tương tác trực tiếp, giúp du khách hiểu hơn về giá trị sản phẩm và mang lại thêm nguồn thu cho cộng đồng.

Đại diện Công ty Cổ phần Lữ hành quốc tế Hải Vân Cát (Hava Travel) cho rằng, Bắc Ninh có nền tảng thuận lợi để phát triển du lịch với hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ, tài nguyên văn hóa phong phú và thị trường khách đa dạng. Tuy nhiên, việc khai thác vẫn còn một số điểm nghẽn như, phụ thuộc khá lớn vào mùa lễ hội đầu năm, trong khi những tháng còn lại hiệu suất khai thác tài nguyên chưa cao. Sự liên kết giữa các điểm đến, làng nghề, cơ sở lưu trú và doanh nghiệp lữ hành chưa chặt chẽ, chưa tạo được tour, tuyến khép kín. Đáng chú ý, lượng khách đến đông nhưng thời gian lưu trú còn ngắn, trong đó, một nguyên nhân là hệ thống lưu trú chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu.

Để khắc phục, doanh nghiệp đề xuất tỉnh có chính sách thu hút các tập đoàn lớn đầu tư khách sạn, resort, khu nghỉ dưỡng sinh thái, nghỉ dưỡng tâm linh chất lượng cao tại khu vực có lợi thế về di sản. Đồng thời, cần đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo điều kiện để các doanh nghiệp lữ hành đưa khách đến trải nghiệm.

Cánh đồng hoa cải cúc tại bản Bắc Hoa, xã Tân Sơn nhìn từ trên cao.

Theo ông Đỗ Tuấn Khoa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, tỉnh có nguồn tài nguyên di sản văn hóa đặc biệt phong phú với số lượng di tích lớn. Toàn tỉnh có 1.455 di tích được xếp hạng, trong đó có 2 di tích thuộc Di sản văn hóa thế giới trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; 10 cụm, điểm di tích quốc gia đặc biệt với 44 điểm di tích thành phần và 25 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia. Đây là nguồn lực quan trọng để Bắc Ninh phát triển kinh tế - xã hội, trong đó, du lịch được xác định là ngành kinh tế quan trọng. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành sản phẩm có sức cạnh tranh, cần tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cộng đồng và các điểm đến.

Bắc Ninh xác định phương châm “Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp - Doanh nghiệp đồng hành cùng sự phát triển của địa phương”, coi thành công của doanh nghiệp cũng chính là thành công của tỉnh. Tỉnh cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; tạo điều kiện để doanh nghiệp du lịch đầu tư, mở rộng thị trường. Đồng thời ưu tiên hoàn thiện hạ tầng du lịch, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển đổi số và xúc tiến, quảng bá hình ảnh Bắc Ninh.

Tỉnh mong muốn, các doanh nghiệp lữ hành tiếp tục chủ động đổi mới, xây dựng tour, tuyến trên cơ sở kết nối di sản, làng nghề, sinh thái, ẩm thực và đời sống cộng đồng; tăng cường liên kết với khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú và đơn vị dịch vụ hình thành những sản phẩm đặc sắc.

Theo TTXVN