Khâu Nhục- Món ăn truyền thống đậm hương vị vùng cao

Khâu nhục  là món ăn truyền thống độc đáo, mang đậm nét văn hóa ẩm thực của đồng bào dân tộc Hoa, Tày, Nùng tại vùng đất Bắc Ninh. Tên gọi "Khâu Nhục" xuất phát từ tiếng Hoa, trong đó "khâu" có nghĩa là nhừ, còn "nhục" nghĩa là thịt. Khâu nhục là món ăn thể hiện sự kết hợp tinh tế giữa thịt lợn ba chỉ ngon cùng các loại gia vị đặc trưng của núi rừng. Đây là một trong những món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc vùng miền núi Bắc Ninh thường làm vào những dịp lễ tết hay các dịp gia đình có những lễ trọng.

Để làm được món Khâu nhục, trước tiên cần lựa những miếng ba chỉ tươi ngon, lượng mỡ nạc đan xen vừa đủ. Khâu nhục được đồng bào chế biến công phu, cầu kỳ. Thời gian chế biến Khâu nhục cũng mất cả hơn chục tiếng. Trước tiên thịt lợn được rửa sạch, luộc  sơ sau đó bỏ ra xâm và rán phần bì, khâu này phải làm thật khéo sao cho bì được rán giòn, lên màu đẹp, khi ăn lại phải mềm, béo ngậy và thơm. Đồng thời các loại gia vị: Quế, hồi, thảo quả, địa liền, mắc kén, nấm hương, mộc nhĩ, ngũ vị hương, tỏi, ớt…sẽ được bằm nhỏ, trộn đều với chút rượu trắng. Sau khi rán bì xong, thịt được thái thành các miếng vừa ăn, xếp vào các bát yêu to và ướp các loại gia vị (đã được hoà trộn trước đó)…Sau khi tẩm ướp nêm nếm các loại gia vị bỏ lên bát thịt đã xếp sẵn thì cho vào nồi hấp cách thuỷ 5-7 tiếng cho thịt mềm nhừ.

Thành phẩm Khâu nhục khi úp ngược ra đĩa sẽ có hình dáng như một đồi nhỏ úp tròn. Những miếng thịt phải vàng đều, ăn ngon, béo ngậy nhưng không ngấy, hương thơm đậm đà đặc trưng hoà quyện của nhiều loại gia vị từ thiên nhiên. Món này đặc biệt hợp mùa đông, ăn với xôi hay cơm nóng  hoặc bánh gật gù trong các dịp lễ Tết, đám cưới, hay hội làng truyền thống của người Hoa, Tày, Nùng, thậm chí bánh mỳ đều rất hợp.

Khâu nhục không chỉ đơn thuần là một món ăn ngon mà còn đại diện cho sự ấm cúng, tròn đầy và lòng hiếu khách của người dân vùng cao Bắc Ninh. Trước đây, Khâu nhục thường được chế biến trong các dịp lễ tết, hay nhà có công có việc vì quy trình chế biến cầu kỳ và công phu. Ngày nay, Khâu nhục được bà con đồng bào vùng Tân Sơn, Biển Động, Tân Hoa, Phong Vân; Yên Định, Đại Sơn thường làm được phục vụ nhu cầu hằng ngày và khách du lịch đến Bắc Ninh./.

                                                                                     Minh Chiến