khach san bac ninh

Liên kết website
Bản đồ du lịch
Ban do du lich
Số lượt truy cập: 1,669,583
Hôm nay: 67
Số người đang online: 3
Cập nhật: 24/09/2018
Những giá trị tiêu biểu của không gian làng Quan họ cổ Viêm Xá (Làng Diềm) cần được bảo tồn trong bối cảnh hiện nay
Làng Viêm Xá là một làng Việt cổ nằm ở cửa sông Ngũ Huyện Khê, bên bờ Nam sông Cầu, dưới chân dãy núi Quả Cảm. Phía Tây Bắc xã Hòa Long, thành phố Bắc Ninh. Phía Bắc làng Viêm Xá là sông Cầu, phía Tây là dãy núi Quả Cảm, phía Đông giáp các làng Đẩu Hàn, Hữu Chấp, phía Nam giáp các làng Xuân Viêm, Xân Ái. Nếu xã Hòa Long được ví như chiếc quạt giấy lớn xòe rộng thì làng Viêm Xá nằm ở phía diềm quạt soi mình xuống dòng song Cầu thơ mộng. Phải chăng chính vì thế mà từ xa xưa dân gian nơi đây gọi nôm na là làng Diềm?

Đầu thế kỷ XIX, Viêm Xá thuộc tổng Châm Khê gồm các xã, sở, trang, vạn là: Châm Khê (gồm thôn Bùi và Đào Xá), Viêm Xá, Ngô Khê, Khúc Toại, Dương Xá (Đặng Xá), Quả Cảm, Đẩu Hàn, Xuân Ái… Sau cách mạng Tháng Tám 1945, Viêm Xá được nhập với 6 làng khác nhập thành xã Hòa Long, thành phố Bắc Ninh. Xã này tồn tại cho tới ngày nay.

Làng Viêm Xá là nơi phát tích của văn hóa quan họ thông qua câu ca mà từ xưa nhân dân vùng Quan họ Bắc Ninh vẫn lưu truyền rằng “Thủy tổ Quan họ làng ta - Những lời ca xướng Vua Bà sinh ra”. Trong số 49 làng Quan họ gốc của vùng Kinh Bắc, đây là địa bàn duy nhất có đền thờ Thủy tổ Quan họ. Dân ca Quan họ Bắc Ninh là loại hình dân ca phong phú nhất về mặt giai điệu trong kho tàng dân ca Việt Nam. Quan họ được lưu truyền trong dân gian từ đời này sang đời khác theo hình thức truyền khẩu, hiện nay nhiều giai điệu cổ đã bị mất hẳn. Từ những năm 70 của thế kỷ XX, quan họ Bắc Ninh bắt đầu được quan tâm đặc biệt và được lưu giữ, bảo tồn bằng nhiều hình thức. Ngày 30/09/2009, UNESSCO chính thức công nhận quan họ là “di sản phi vật thể đại diện của nhân loại”. Hội đồng chuyên môn của UNESSCO đánh giá cao Quan họ về giá trị văn hóa, giá trị lưu giữu tập quán xã hội, nghệ thuật trình diễn, phong cách ứng xử văn hóa, ca từ và trang phục. Đây là niềm tự hào và cũng là trách nhiệm chung của chính quyền, nhân dân tỉnh Bắc Ninh nói riêng và của cả cộng đồng xã hội nói chung về việc bảo tồn, lưu trữ những giá trị văn hóa của ông cha để lại.

Làng Viêm Xá còn là nơi tọa lạc của quần thể di tích Đình Diềm, Đền thờ Vua Bà, Đền Cùng - Giếng Ngọc, Chùa Hưng Sơn,... Thủy tổ của quan họ là đức Vua Bà hiện đang được nhân dân thờ phụng trong đền nhằm tôn vinh một nữ thần sáng tạo văn hóa, người khai sinh ra lối chơi Quan họ. Gắn liền với các di tích đó là Cổng làng, Ao làng và cảnh quan xung quanh (cây đa, bến nước), công trình nhà truyền thống Việt Nam (nhà chứa quan họ của cụ Khu, nhà cụ Hoạch, nhà cụ Toản Khuyên,...đều có niên đại hơn trăm năm trở lên) kết hợp lễ hội cổ truyền liên quan đến lịch sử về văn hóa Quan họ.

Do đặc điểm địa hình làng Viêm Xá là vùng đồng bằng châu thổ được bao bọc bởi con sông Ngũ Huyện Khê ( sông Cầu), bên cạnh đó có dãy núi sót Quả Cảm, chính những đặc thù này khiến làng Quan họ cổ Viêm Xá cùng lúc mang trong mình hai yếu tố chính về cảnh quan:  nhà vườn những ngôi nhà nhỏ nép mình dưới bóng những vườn cau, vườn cây ăn quả, cách sống nương vào tự nhiên, tựa theo tự nhiên tạo nên cảm giác rất êm đềm, yên tĩnh, dễ hòa nhập vào môi trường tự nhiên tiêu biểu cho cách cư trú quần cư phong thái làng cổ của người dân vùng Kinh Bắc và cảnh quan sông nước “trên bến dưới thuyền”.

Có thể nói, không gian văn hóa làng Quan họ cổ Viêm Xá là sự kết hợp giữa hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc, gắn liền với những hình ảnh truyền thống của một làng Việt cổ như mái đình, cây đa, bến nước, bến sông, con đò … tất cả góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa của làng truyền thống Bắc bộ mà ít địa phương còn giữ được. Tuy nhiên, trong những năm vừa qua, việc nhận diện, đánh giá và hệ thống hóa các giá trị riêng ở hạng mục kiến trúc và cảnh quan làng Quan họ cổ Viêm Xá đã được thực hiện nhưng vẫn còn yếu và thiếu.

Tuy đã được quan tâm từ rất sớm nhưng hầu như chưa có quy hoạch chi tiết về việc bảo tồn và phát triển các giá trị kiến trúc cảnh quan làng Quan họ cổ Viêm Xá cũng như tiến tới một kế hoạch cụ thể để đề nghị công nhận làng Quan họ cổ Viêm Xá là di sản cấp quốc gia tương tự như Làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) nhằm bảo tồn và phát triển các giá trị không gian làng Quan họ Bắc Ninh – Kinh Bắc tiêu biểu. 

Lê Phương Dung

 

Top